Otizm nedir, nasıl anlaşılır?

Otizm bir genetik bozukluktur ve 3 yaşından önce belirtilerini gösterir. Doğuştan gelen, nörobiyolojik esaslı bir rahatsızlıktır. Otizm bir ömür boyu devam eden bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlığın görüldüğü kişiler sosyalleşme konusunda büyük sıkıntılar yaşar.

Kimi bu rahatsızlığı çoklu gen etkileşiminden kimi de mutasyon sonucu yaşıyor. Otizmin bazı sinir sistemi sorunlarından kaynaklandığı da düşünülmektedir.

Yaygın görülen genetik bozukluklar arasında:

Rett Sendromu,

Otistik Spektrum

Asperger Sendromu

Çocukluk Disintegratif Bozukluğu,

Rett Bozukluğu,

Atipik Otizm gibi rahatsızlıklar vardır.

Bu rahatsızlıklar otizm ile karıştırılmakta.

Otizm ne yazık ki neden meydana geldiği bulunamamıştır. Bu gibi rahatsızlıklar doğum önceki ya da doğum sonrası yaşanan şeylerden kaynaklanmış olabilir. Çoğu takıntılı davranış biçimleri ile kendini göstermektedir.

Tek yumurta ikizlerinde, birinde otizm varsa diğer ikizde de otizm olma olasılığı çok yüksektir.

Hamile döneminde çok korku, endişe, panik yaşanması durumunda otizm oluşabilir. Hamilelik döneminde kızamıkçık virüsü etken faktörlerden biri olabilmektedir.

İlk 3 yıl içinde kendini gösteren otizm rahatsızlığı, yine bebeğin yalnız bırakılması, travya yaşaması gibi sebeplerden meydana gelebilir.

Bazı hastalıkların vücutta zamanla otizm çevirebileceği düşünülmektedir. Kas rahatsızlıkları buna sebep olabilmektedir. Ayrıca diğer bir genetik rahatsızlık olan Down Sendromu da otizm ile ilişkilidir. 

Serebral Palsi, İnfantil Spazmlar, Nörofibromatozis, Frajil X Sendromu, Tüberoz Skleroz Ve Rett Sendromu otizme neden olabileceği düşünülmektedir.

Otizm belirtileri nelerdir?

Aşırı ısrarcı olması,

Korku ve fobi,

Diş gıcırdatma,

Kendini uyarıcı davranışları sergileme,

Öfke nöbeti ve saldırganlık,

Değişikliklere karşı aşırı tepkili olması,

Bazı eşyalara farklı amaçlar yüklemesi,

Durmadan sallanması,

Çırpınmak,

Parmak ucunda yürümek,

Dönen nesnelere karşı aşırı ilgi ve takıntılı davranışlar, 

Konuşmada gecikme,

Karşılıklı iletişimde zorluk,

Göz teması kurmama,

Konuşmada sürekli aynı kelimelerin tekrarı,

Konuşmalarının içeriği birkaç konu ya da sadece birkaç kelimeyle sınırlı olma,

Kendi etrafında sürekli dönmesidir.

Bu gibi belirtiler genellikle otizm işaret etmektedir. Uzman bir hekime danışmakta fayda vardır.

Otizm yaşayan bireylerde gelişim aşamaları farklıdır. Sosyalleşme gösteremeyen otizmli kişiler asosyal olarak hayatlarını devam ettirirler.

Yapılan ani eylemlere dahi tepki vermezler.

Bebeklik durumlarında ise otizmliler hareketleri yine sınırlı sayıdadır. Gülümseme, nesneyi takip etme, sese tepki verme, gözle temas kurma tam olarak yaptığı görülmez.

Çocukluk zamanında otizm rahatsızlığı yaşayanlar gözle temastan kaçınır, kendi akranları ile oyun kuramaz, sürekli sallanma hali, ismi telaffuz edildiğinde bakmaz, söylenenlere tepki vermez, oyuncaklar ile oynamaz, değişikliklere aşırı tepki verir.

Kucaklanmayı istemeyebilir ya da etrafındaki olayları görmezden gelebilir. Çocukluk zamanından büyüdükçe empati kuramayabilir. Acı, ağrı ve duygularını hissedemeyebilir, anlayamayabilir.

Otizm hastaları zamirleri yanlış yerlerde kullanabilir.

Tabi ki bu gibi rahatsızlıklar ile karşılaşan aileler için eğitim kurumları ile doğru bilgi ve eğitim sahibi olabilmektedirler. Sadece otizm ailelere biraz sabır ve sağlık gerekmektedir.

Gelelim gençlik döneminde otizm kişilerin göstereceği tepkilere ya da eylemlere.

Bebek ve çocukluk dönemleri zor geçen otizm kişilerin ergenlik dönemi ise epey zorlayıcı geçmektedir. Eğer hasta sosyalleşemiyorsa bu büyük bir problemdir ve otizmli genç depresyon, anksiyete ve epilepsi gibi rahatsızlıklara maruz kalabilir.

Hafif otizm atlatan bireylerde genellikle hiperaktivite bozukluğu, uyku bozukluğu, dikkat eksikliği ve sosyalleşme zorluğu görülebilir.

Otizmde kendi arasında çeşitleri vardır. Bunlar:

Otizm Spektrum Bozukluğu

A Tipik Otizm

Rett Sendromu

Çocukluk Çağının Dezintegratif Bozukluğu

Asperger Bozukluğu

Frajil X Sendromu

Çocukluk Şizofrenisi

Gelişimsel Disfazi

 

Otizm Spektrum Bozukluğu: Nöro-gelişimsel bir bozukluk olup doğuştan meydana gelmektedir.

A Tipik Otizm: Konuşmada zorluk, gelişim bozuklukları, sosyalleşme ve iletişim sorunu gibi hafifi belirtiler gösteren kişilere konan tanıdır.

Rett Sendromu: 18 aya kadar normal gelişme görülür. Daha sonra gelişimde sıkıntı görülen kişilere konulan tanıdır.

Çocukluk Çağının Dezintegratif Bozukluğu: 3 yaşından sonra iletişim kuramayan ve gelişimsel sıkıntılar yaşayan kişilere konan tandırı.

Asperger Bozukluğu: Bu rahatsızlık çocukluk zamanında yaşanır. Kendini içe kapanma ve iletişim bozukluğu olarak gösterir.

Frajil X Sendromu: X kromozomu ile ilgili bir mental gerilik rahatsızlığıdır.

Çocukluk Şizofrenisi: Halüsinasyon yaşatabilen bir rahatsızlıktır.

Gelişimsel Disfazi: Konuşmada yaşanan zorluk ile kendini gösterir.

1985 yılında her 2500 çocuktan birine konan otizm tanısı, 2001 yılında 250, 2013 yılında ise 88 çocuğa konmaya başlanmıştır.

Otizm tedavi ve daha erken anlaşılması ne yazık ki erken tanı ile ön plana çıkıyor.

Otizm aileleri hastaları ile konuşurken; anlaşılır olmak adına açık ve tam cümleler kurulmalıdır. Mümkün olduğunca kısa cümleler kurulmalıdır. Cevabı beklenecek sorular sorulmalı,hasta ile iletişime geçilmeli. Somut kavramlar üzerinden konular belirlenmeli. Çocuğun sorularına ve iletişim girişimlerine sürekli olarak cevap verilmelidir.

Otizm rahatsızlığı olan bireylere seçim yapmaları sağlanmalı, bu gibi eylemlerinde ödüller verilmeli. İletişim kurmayı öğretmeliyiz. İstenmeyen davranışlar önceden belirlenmeli.

Savant sendromu nedir?

Savant sendromu herkeste görülmemektedir. Zihinsel engelli kişinin beklenmedik üstün performanslar göstermesidir. Savant sendromlu kişiler hiç not almadan bir işlemi bir eylemi üstün zekaları ile gerçekleştirebilirler. Savant sendromlu kişilere üstün zeka durumu olarak adlandırılmakta.

Savant sendromlu kişilerin yarısı otizmlidir. Bu kişilerin beynin sol kısmı fazla çalışır ve beynin sol kısmında sıradışılık görülür.

Savant sendromu rahatsızlığı doğum esnasında yaşanır ancak çocukluk döneminde kendini gösterir. Normal hayatına devam eden bir kişide dahi savant sendromu oluşabilir. Geçirilen kafa travması ya da sinir sistemi travması sonucu meydana çıkabilmektedir.

Otizm testleri: M-CHAT tarama testi-  AGTE davranış ölçümlendirme testi-  ABC Sorun davranış kontrol listesi- CARS çocukluk çağı otizm derecelendirme testleridir.

Otizm tedavileri: Otizm terapi yöntemleri- Alternatif ve destekleyici otizm tedavi yöntemleri-  Otizmde psikiyatrik tedavi yöntemleri şeklindedir.

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Çetin Harika - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberso Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberso hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haberso editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haberso değil haberi geçen ajanstır.



Anket Tekrar sokağa çıkma yasağı gelmeli mi ?