Testis Kanseri Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

Testis kanseri, testislerdeki hücrelerin hasara uğramasıyla gelişen bir kanser türüdür. Halen günümüzde kesin nedeni bilinmemektedir, ancak inmemiş testis gibi cinsel organ anomalisi veya anormal testis gelişimine yol açan genetik durumlar hastalıktaki en önemli iki risk faktörüdür. Aile içindeki bireylerde testis kanseri olan erkeklerde de görülme olasılığı daha yüksektir.

Testis kanseri, testislerdeki hücrelerin hasara uğramasıyla gelişen bir kanser türüdür. Halen günümüzde kesin nedeni bilinmemektedir, ancak inmemiş testis gibi cinsel organ anomalisi veya anormal testis gelişimine yol açan genetik durumlar hastalıktaki en önemli iki risk faktörüdür. Aile içindeki bireyletde testis kanseri olan erkeklerde de görülme olasılığı daha yüksektir. Testislerin birinde kimi zaman ağrı yaratan bir şişlik veya yumru en tipik belirtisidir. Genellikle 20-49 yaşlardaki erkeklerde daha sık görülür. Erken teşhis edilmesi haklinde bu kanserden kurtulmak kolaydır ve tekrarlanma riski düşüktür. Bu nedenle erkekler testislerini düzenli olarak muayene etmeyi ve bir tuhaflık sezdiklerinde hemen doktora gitmeyi ihmal etmemelidir.

Testis Kanseri Türleri

Testis kanserleri kanser hücrelerinin yer aldığı hücre tipine göre sınıflandırılır. Bunlardan en yaygın görüleni (yaklaşık % 95) üreme (germ) hücreli testis kanseridir. Bu hücreler sperm üretir ve ceninde (fetüste) çok sayıda farklı doku ve organın büyüyüp gelişmesini sağlar. Germ hücreli testis kanserinin  alt türleri ise şunlardır:

Seminom : Testis kanserlerinin % 45’i bu türe girer ve tüm yaş gruplarında ama özellikle yaşlı erkeklerde görülür. Seminom, sperma ana hücrelerinde oluşan kanserli bir tümördür.

Nonseminom (seminom dışı) : Testis kanserlerinin yaklaşık %55’i bu türe girer. Erken yaşlarda gelişir ve hızla büyüyerek yayılır. Koryokarsinom, teratom, embriyonal karsinom, ve yolk kesesi tümörü gibi birçok farklı türü vardır.

Daha nadir görülen testis kanseri türleri ise sertoli ya da leydig hücreli tümörler ve özellikle 50 yaş üstü erkeklerde görülen testiste lenfomadır.

Testis Kanseri Nedenleri

Testis kanserine hangi unsurların neden olduğu kesin bilinmemektedir. Klinik araştırmaları sonucu saptanan bazı risk faktörleri vardır:

  • İnmemiş testis (kriptorşidizm): Testisler normalde erkek bebek anne rahmindeyken karın bölgesinde oluşur ve genellikle doğumdan önce testis torbalarına iner. İnmemiş testis ise bir ya da her iki testisin karın bölgesinde kalmasına denir. Testis skrotuma cerrahi yöntemle yerleştirilse bile testis kanseri riskini korur.
  • Anormal testis gelişimi: Klinefelter sendromu gibi testislerin anormal şekilde gelişmesine neden olan rahatsızlıklar.
  • Peygamber Sünnetti (Hipospadias) : Çocuğun idrar yaptığı deliğin penisin ucunda değil de altında olması durumuna hipospadias denir. Bu delik ile penis ucu arasındaki kısımda idrar kanalı tam olarak oluşmamıştır.
  • Testis İltihabı (Orşit): Kabakulak geçiren erkek çocuklarda hastalığın yan etkisi olarak nadir görülen rahatsızlıktır.
  • Karsinoma in situ : Bu durum, testiste anormal hücrelerin varlığı anlamına gelir. Bir kanser türü değildir ancak tedavi edilmediği taktirde kansere dönüşebilir.
  • Aile öyküsü : Aile içindeki erkek bireylerinden en az birinin testis kanseri geliştirmiş olması.
  • Daha önce testis kanseri geçirmiş olmak: Daha önce bir testisinde kanser oluşan erkeklerin diğer testisinde de kanser gelişebilir.
  • HIV virüsüne sahip olmak
  • Çok nadiren de olsa kısırlık

Testis Kanseri Belirtileri

  • Testislerin birinde ağrıya neden olmayan ama rahatsız edici bir şişlik veya yumru
  • Testis torbasında ağırlık hissedilmesi veya ani sıvı toplanması
  • Testisler arasında eşitsizlik durumu
  • Testis, kasık veya alt karın bölgesinde meydana gelen ağrı
  • Nadiren memelerde şişlik veya hassasiyet
  • Kanserin ileri evrelerinde sırt bölgesinde ağrı
  • Kanserli hücreler akciğerlere yayılmışsa nefes darlığı, göğüste ağrı ve öksürük
  • Testis kanseri yayıldığında köprücük kemiği çevresi veya boyun gibi vücudun diğer bölümlerinde de yumrular meydana getirebilir.

Testis Muayenesi

Testis kanseri erken teşhis edildiğinde tedavisi kolay kanser türleri arasındadır. Bu nedenle erkekler kendileri de testislerini muayene ederek bir değişiklik fark ederlerse doktora görünmelidir. Testisleri incelemek için en iyi ideal zaman, sıcak bir banyo veya duştan sonra testis torbasının derisinin gevşediği zamandır. Muayene esnasında yapılması gerekenler şunlardır:

  • Penisi arada tutup her bir testisi ayrı ayrı incelenmelidir
  • Testis, başparmaklar ile parmaklar arasında iki elle tutulup parmaklar arasında yavaşça döndürülür.
  • Sert yumru, nodül (düzgün yuvarlak kütle) veya testislerin büyüklüğü, şekli veya kıvamında herhangi bir değişiklik olup olmadığı kontrol edilir.

Testis Kanseri Teşhisi

Teşhis esnasında doktor, hastanın sağlık geçmişi ve aile öyküsü hakkında detaylı bilgi alırken dikkatli bir fiziksel muayene yapar. Bu muayenede sırasında testislerde hassasiyet, şişlik veya bir yumru hissedilirse ayrıca aşağıdaki testler yapılır:

Ultrason

Genellikle fiziksel muayene esnasında bir yumru tespit edildiyse yapılır ve yumrunun katı veya sıvı dolu olup olmadığını öğrenmek için ses dalgaları kullanılır. Yumru katı ise testis kanseri olma olasılığı daha yüksektir. Bu test yumruların yerini de, içini ve dışını da gösterir.

Kanser kan testleri

Bu testler, kandaki mevcut tümör belirteçleri düzeylerini belirlemek için yapılır. Tümör belirteçleri kanda normalde bulunan maddelerdir ancak bazı testis kanserleri protein seviyelerini artırır. Bu testler hangi protein düzeyinin yüksek olduğuna bağlı olarak testis kanserinin türünü de saptayabilir. Ayrıca kanserin tekrarlanma riskine karşı takip amaçlı olarak da yapılabilir.

Testisi çıkarmak için ameliyat

Testis kanseri teşhisinde biyopsi işlemi kanseri yayma riski taşıması nedeniyle genellikle tercih edilmez. Bu işlemin yerine, eğer ultrason taraması ve kanser kan testleri kanserin varlığına işaret ediyorsa tümör en kısa zamanda cerrahi operasyonla alınır ve bu işlem aynı zamanda tedavinin bir parçası da olabilir. Cerrah operasyon esnasında tümörlü testisi tümüyle almaya çalışır.

Biyopsi

Fazla tercih edilmez, ancak testis kanseri teşhisi kesin değil ise biyopsi yapılabilir. İşlem ameliyathane ortamında gerçekleştirilir. Cerrah kasık bölgesine ufak bir kesik atarak testisi testis torbasından çıkarır ve spermatik kordunu kesmeden inceler. Şüpheli bir alan görülmesi halinde bir parçası alınır ve vakit kaybedilmeden laboratuvar ortamında incelenir. Kanserli hücrelerin bulunması halinde testis ve spermatik kordon çıkarılır. Dokuda kanserli hücre yoksa testis genellikle testis torbasına geri konulur.

Testis Kanseri Tedavisi

Testis kanserinin türü, evresi ve hastanın genel durumu gibi faktörler tedavi yöntemlerini belirler. Bu kanser türünde kullanılan tedavi yöntemleri:

Testis ameliyatı

Testisi çıkarmak için ameliyat (radikal inguinal orşiektomi): Teşhis sırasında biyopsi yerine kullanılan bu ameliyat eğer kanser hücreleri yayılmamışsa genellikle testis kanserinin tek tedavisi olabilir ve alınan testisin yerine isteğe bağlı olarak protez bir testis koyulabilir. Testis kaybı ne doğurganlığı ne de ereksiyon olmayı etkilemez. Ancak her iki testisin alınması kısırlık problemine neden olur. Testis kanseri olan erkekler kısırlık riskine karşılık sperm bankasına sperm numunesi verebilir. Bu numune soğuk ortamda yıllarca korunabilir ve çocuk sahibi olmaya karar verildiğinde kullanılabilir.

Yakındaki lenf bezlerini çıkarmak için yapılan cerrahi müdahale: Cerrahi operasyon karın bölgesine bir kesik atılarak yapılır. Cerrah lenf bezlerini çevreleyen sinirlere operasyon esnasında zarar vermemeye özen gösterir ancak bazı durumlarda sinirler zarar görebilir. Hasarlı sinirler boşalma problemlerine yol açabilir ama ereksiyon olmayı engellemez. Genellikle testis bölgesinde lenfoma teşhisi konduğunda uygulanır.

Cerrahi operasyon sonrası hasta ortalama birkaç yıl doktorun belirlediği periyotlarda takip kontrollerine gider. Bu kontrollerde kanserin tekrarlanma olasılığı da göz önünde bulundurularak kanser kan testleri ve ultrason taramaları gibi görüntüleme testleri yapılabilir.

Radyasyon Tedavisi

Radyasyon tedavisinde, kanserli hücreleri öldürmek için X-ışınları gibi yüksek güçlü enerji ışınları kullanır. Bu tedavi yönteminde bir masaya yatırılan hastanın etrafında büyük bir makine hareket ederek enerji ışınlarını vücudundaki hassas noktalara yönlendirir. Radyoterapi işlemi bazen seminom türü testis kanserinde de uygulanabilir.

Bazen de testis çıkarma operasyonu sonrası kanserli hücrelerin geri gelmesini önlemek ya da yayılan kanser hücrelerini tedavi etmek için verilebilir. Yan etkileri yorgunluk, bulantı ve karın ile kasık bölgesinde cilt kızarıklığıdır.

Kemoterapi

Kemoterapide kanser hücrelerini yok etmek için ilaçlar kullanılır. Kemoterapi ilaçları vücutta dolaşarak ana tümörden ayrılıp lenf bezlerine veya başka bölgelere sıçramış olan kanser hücrelerini yok eder. Testis kanserinin yayılması halinde kemoterapi tek tedavi seçeneği olabilir. Ayrıca testis alma ameliyatı sonrasında kanserin tekrarlanma riskini azaltmak için yine bu işlem kullanılabilir. Sadece testiste meydana gelen kanseri tedavi etmede kullanılmaz. Yan etkileri kullanılan ilaçlara göre değişiklik gösterebilir ama genel olarak yorgunluk, mide bulantısı, saç dökülmesi ve artan enfeksiyon riski görülür. Ayrıca kısırlığa da neden olabilir.

Testis Kanseri Hastalarına Öneriler

  • Testis kanseri hakkında bilgi edinilmeli : Tedavi sürecini doktorla birlikte en uygun şekilde planlayabilmek için hastalık detaylıca tanınmalıdır. Kafada oluşan soru işaretleri not edilmeli ve bir sonraki randevuda doktora sorulmalıdır.
  • İyi bakım yapılmalı : Kanser tedavisine hazırlanmak için günlük yaşamda sağlıklı seçimler yapılmalıdır. Çeşitli meyve ve sebzelerle sağlıklı bir diyet yapılabilir. Bol bol dinlenilmeli ve gereksiz stresin ortadan kaldırmasına yardımcı olacak ve eğlendirecek meşguliyetler bulunmalıdır. Haftada en az 3-4 gün egzersiz yapılmalıdır. Sigaradan kesinlikle uzak durulmalıdır.
  • Diğer testis kanseri hastalarıyla bağlantı kurulmalı : İnternette ve sosyal medyada iletişime geçilebilecek gruplar bulunmalıdır.
  • Yakınlarla bağlantıda kalınmalı : Yakın çevreyle görüşme kesilmemelidir ve onların yardım ve destek olmalarına izin verilmelidir.
  • Doğurganlık hakkında düşünülmeli : Çocuk sahibi olmak isteyenler, tedavi sürecine başlamadan önce spermlerini saklamak konusunda doktoruyla görüşmelidir. Testis kanseri ve tedavisi beraberinde kısırlık sorununu getirmeyebilir ancak riskleri doktorunuzla açıkça konuşmalısınız. 

11 Eyl 2019 - 20:30 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haberso Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haberso hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haberso editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haberso değil haberi geçen ajanstır.




Anket Tekrar sokağa çıkma yasağı gelmeli mi ?